المحقق السبزواري

704

روضة الانوار عباسى ( در اخلاق و شيوه كشور دارى ) ( فارسى )

و از كتاب دلايل حميرى منقول است كه از حضرت صادق عليه السّلام نقل كرده كه به ميسر ، كه يكى از اصحاب آن حضرت است ، گفته كه ، « يا ميسر ! حاضر شد اجل تو چند نوبت . در هر مرتبه ، خداى عز و جلّ تأخير كرد به سبب آنكه تو صلهءرحم به‌جا آوردى و با اقربا نيكويى كردى . » و امّا تأثير دعا و حصول اجابت و دفع بلاها به سبب دعا و استغاثه از غايت وضوح و ظهور مستغنى از بيان است و بسيارى آيات و احاديث معتبره دلالت بر آن مىكند ، و هرچند دفع آفات و بلاها به سبب توبه و بازگشت و مداومت بر طاعات و اعمالى خير كمال ظهور دارد و تفصيل آن در اين مقام از غرض اين فصل بيرون است ، ليكن غرض آن است كه منجّم پادشاه بايد كه چون گمان خطرى كند ، پادشاه را بر اين امور تحريص تمام مىنموده باشد . و چون مجملى از آداب منجّمان مذكور شد ، الحال ، ذكر بعضى حكايات كه دلالت بر احكام و اصابات ايشان مىكند ايراد مىشود . حكايت فضل بن سهل ، ذو الرّياستين ، وزير مأمون بود و او را در فنون علم مهارت تمام بود ، خصوصا در فنّ احكام نجوم ، و شيعه‌اى بود از اصحاب حضرت امام رضا عليه السّلام و در بزرگى و جلالت به مرتبه‌اى رفيع رسيده بود . آورده‌اند كه جبرئيل بن بختيشوع از مأمون نقل كرده كه ، در آن وقت كه در خراسان بودم از فضل بن سهل در علم نجوم چيزى مشاهده نمودم كه عقلا را در آن حيرت است . صورت حال آنكه چون طاهر را به دفع على بن عيسى « 1 » ارسال داشتم . آنچه در خزانه بود در وجه علوفهء لشكر او صرف شد . بعد از چند روز ، بقيّهء لشكر به‌واسطهء مواجب به در خانه آمده ، آغاز تشدّد كردند . فضل به

--> ( 1 ) . على بن عيسى بن ماهان از فرماندهان بزرگ روزگار رشيد و امين عباسى كه امين خليفه را به بركنارى مأمون از مقام ولايتعهدى برانگيخت . ابن ماهان پس از آنكه حكم امارت ايالت جبال را دريافت داشت ، در سال 195 ق . با چهل هزار سوار عازم نبرد با مأمون شد ، ولى از فرمانده لشكر او ، طاهر ذو اليمينين ، شكست خورد و به قتل رسيد . زركلى ، الاعلام ، ج 4 ، ص 317 .